ТОТРАДЗ

ТОТРАДЗ
Алæгаты Алыбегæн авд фырты æмæ иунæг чызг уыдис. Йе 'хсæз фырты æмæ йæхæдæг дæр Сосланы къухæй мард фесты. Баззади ма йын æрмæст чызг æмæ авдæны лæппу. Лæппуйыл ном сæвæрдта Сырдон – Алымбеджы фырт Тотрадз, зæгъгæ. Лæппу та ахæм уыд æмæ разæй сыгъдæг æндон уыд, бон уыдисн рæзти, æхсæв та – уылынг. Сослан сфæнд кодта Алымбеджы мыггаг бынтондæр сæскъуынын æмæ расидт Хъазæн фæзы хъæзтытæ. «Уырдæм нæлгоймаг кæй хæдзарæй нæ рацæуа, уый уыдзæн чызг-уацайрагæй иваргонд» – зæгъгæ.
Уæдæ æз мæ фыд Алымбеджы фырт ма фæхуыйнон, мæ иунæг хойы чызг – иварæн куы радтон, зæгъгæ, базмæлыд авдæны. Авдæныл фæйнæрдæм ахæцыдис Тотрадз æмæ авдæны тъæпæнтæ атыдта, афтæмæй авдæны хæйттæ фæйнæрдæм фæтахтысты: йæ иу ных асхъиудта æмæ сæмбæлдис хохыл, æмæ хæхтæ кæрæдзийæ гъе уæд фæхицæнтæ сты, йе 'ннæ ных сæмбæлдис быдыры, æмæ быдыр арыхъытæ уæдæй нырмæ фæцис; фæрстæй иу сæмбæлдис хъæды – уæдæй нырмæ хъæд фæцис бындзыггай; иннæ та сæмбæлдис доны æмæ дзы сакъадахтæ уæд фæзынд. Тотрадз сбады йæ фыд Алымбеджы бæхыл, райсы йын йæ хæцæнгæрзтæ æмæ Хъазæн фæзы балæууы. Сосланимæ ахъазынц. Тотрадз ыл бæргæ фæуæлахиз, фæлæ Сосланæн йæ хъару кæм нæ фаг кодта, уым зондæй куыста æмæ сæ хъазт иннæ майрæмбонмæ аргъæвын кодта. Уæдмæ Сатанаимæ ссардтой йæ амарынæн фæрæз. «Уымæн йæ бæх дæлимонты хаст у, – бирæгъдзæрмттæй тæрсгæ кæны», – зæгъы йын Сатана. Æмæ Сослан ног стыгъд бирæгъдзæрмттæй кæрц бахуыйын кодта. Ноджы ма йæ бæх схъулон-мулон кодта, сæдæ хъуытазы æмæ сæдæ мырмыраджы йыл бакодта, афтæмæй Тотрадзмæ мигъаууонæй куы рагæпп кодта, уæд йæ бæх фæтарст æмæ ахаста йæ барæджы. Тотрадз дæр ма йæ бæргæ уромы, йæ тых-йæ бонæй идоны рохтыл æрбахæцыд æмæ сæ æрбатыдта, авнæлдта йын йæ барцмæ æмæ йын æй æрбарæдывта. Аивæзта йæхи размæ Тотрадз æмæ бæхæн йæ дыууæ хъусы саргъы гопмæ æрбастыгъта. Уæд бæхæн йæ бинаг æфсæрыл фæхæст – æрфаста уый дæр йæ мæргъгæйы онг. Уæдмæ йæ Сослан баййæфта æмæ йæ фатæй фæсте ставд цæфтæ æмæ лыстæг хуынчъытæ ныккодта, стæй йын арцæй йæ уæнтæ нытътъæпп ласта. Тотрадз асхъиудта йæ бæхæй æмæ зæххыл фæдæлгоммæ ис, йæ уд фелвæста.
Сайдæй йыл кæй рацыд Сослан æмæ йæ афтæмæй кæй амардта, уый тыххæй мæрдты хæцгæ кæндзысты Алæгаты Алымбеджы фырт Тотрадз æмæ Æхсæртæггаты болат Сослан. Æмæ диссаг уыдзæни уыдоны хæст: мæрдтæ сæм кæсынмæ æмбырдтæ кæндзысты. Хъабахъ кæмæн уыд мæрдтæй, уый йæ хъабахъæй кæсдзæн, цырт кæмæн уыд, уый йæ цыртæй, дугъ кæмæн уыд, уый та йæ бæхы рагъæй кæсдзæни уыцы хæстмæ.

Словарь по этнографии и мифологии осетин. 2014.

Поможем решить контрольную работу

Полезное


Смотреть что такое "ТОТРАДЗ" в других словарях:

  • Тотрадз — (осет. Тотрадз, каб. Тотреш)  персонаж нартского эпоса, сын Албега, единственного героя из нартского рода Алагата, редко упоминавшегося в эпосе и не славившегося своей воинственностью. Содержание 1 Мифология 2 Примечания …   Википедия

  • ТОТРАДЗ — герой осетинского нартского эпоса, сын Албега из рода Алагата, единственный его продолжатель после истребления рода Сосланом. Ещё в колыбели Т. узнаёт о предстоящем состязании нартов. Надев кольчугу и шлем отца и оседлав его коня, Т. является на… …   Энциклопедия мифологии

  • Тотрадз — см. Тотрадз – перевод Тотрадз – Алæгаты мыггаджы иунæг хъайтар нарты кадджыты, ахсы аккаг бынат нарты номдзыддæр хъæбатырты ‘хсæн. Нырма бынтон æрыгон уæвгæйæ, Тотрадз нарты хъæзтыты фæуæлахиз сæ мыггаджы туджджын – фыдзнаг, æппæтæй номдзыддæр… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • Тотрадз – перевод — см. Тотрадз Тотрадз – единственный из рода Алагата герой осетинского нартовского эпоса, достойный именитейших нартов. Будучи совсем юным, Тотрадз на состязаниях нартов побеждает кровного врага своего рода – именитейшего нарта Сослана. Подняв… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • СОСЛАН — тж. СОЗЫРЫХЪО Нарты кадджыты зындгонддæр, бирæвæрсыгдæр, ныхмæвæрддæр фæлгонцтæй иу. Йæ райгуырдæй йæ мæлæтмæ йæ алы ми дæр, йæ удыхъæд суанг йæ конд æмæ йæ уæлæдарæс дæр диссаг кæмæн сты, ахæм хъæбатыр у Сослан. Йæ хъæбатырдзинад, йæ тых, йæ… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • Алагата — Алагата (осет. Алæгатæ) один из трёх родов, являющих собой эпический народ нартов. Содержание 1 Мифология 2 Примечания 3 Источник …   Википедия

  • ХЪАБАХЪ — Раздæр иу марды номыл мысанмæ æхсынæй скодтой ерыстæ. Мысан иу цы даргъ хъилыл бакодтой, уый хуыдтой Хъабахъ, милмæ та иу æрæвæрдтой чысыл фыййаг цъоз, кæнæ нымæты гæбаз Хъабахъыл иу æй бæрзонд æрфидар кодтой. Кадæг «Тотрадз æмæ Сослан» ы загъд… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • Роща Хетага — У этого термина существуют и другие значения, см. Роща. У этого термина существуют и другие значения, см. Хетаг. Координаты: 43°03′34.81″ с. ш. 44°17′37.01″ в. д. / 43.059669° с. …   Википедия

  • Адай-Хох — Вид на Адай Хох (крайний правый пик) …   Википедия

  • Сосруко — Фонтан «Танцующий Сослан на чаше Уацамонга», Владикавказ …   Википедия


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»